ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

Followers

Saturday, November 21, 2020



ΤΕΣΛΑ,   ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΣΚΑ, ΒΛΑΝΤΙΜΙΡ ΠΙΣΤΑΟ,  Μυθιστορηματική Βιογραφία, Σελ. 526

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ (Μετάφραση από τα σερβικά : Χρήστος Γκούβρης).

Αναφορά στις κοινωνικο-οικονομικο-πολιτικές συνθήκες κυρίως των ΗΠΑ. Αναφορές στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά και ένα κεφάλαιο που αναφέρεται στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Τέσλα ήταν βαθιά ειρηνιστής. Επίσης ένα κεφάλαιο αναφέρεται στη πασίγνωστη ραδιοφωνική μετάδοση από τον Όρσον Ουέλς, της επίθεσης των Αρειανών εναντίον της γης που προκάλεσε τεράστιο πανικό στο λαό ότι δέχονται επίθεση από τους Αρειανούς και προκάλεσε μαζική υστερία (Η επική φάρσα του 23χρονου Όρσον Γουέλς από το μικρόφωνο του CBS, μέσω του οποίου μετέδωσε μία επικαιροποιημένη δραματοποίηση του μυθιστορήματος επιστημονικής φαντασίας του Χέρμπερτ Τζορτζ Γουέλς «Ο πόλεμος των κόσμων»).

Προβλημάτιστηκα πάρα πολύ ως το πώς να παρουσιάσω αυτό το βιβλίο,  διότι αυτό το βιβλίο είναι λίγο από όλα : μυθιστόρημα, κοινωνιολογία, βιογραφία, φιλοσοφία, αλληγορία, ποίηση, ιστορία.....! Νομίζω πως πολλοί δεν γνωρίζουν αυτό το  όνομα Τέσλα. Γι αυτό πρίν αναφερθώ στο βιβλίο παραθέτω βασικά εγκυκλοπαιδικά για τον Νίκολα Τέσλα.

Ο σέρβος φυσικός και εφευρέτης Νίκολα Τέσλα (Nikola Tesla) γεννήθηκε στις 10 Ιουλίου του 1856, στο χωριό Smiljan, στην επαρχία Lika της Κροατίας. Εκεί ολοκλήρωσε τη στοιχειώδη εκπαίδευσή του, συνέχισε τις σπουδές του στο πολυτεχνικό σχολείο του Γκρας και τις ολοκλήρωσε στο πανεπιστήμιο της Πράγας.  Εργάστηκε ως ηλεκτρικός μηχανικός στη Γερμανία, την Ουγγαρία και τη Γαλλία, πριν μεταναστεύσει στις ΗΠΑ . Ο Τέσλα προσέφερε στην ανθρωπότητα εφευρέσεις όπως το εναλλασσόμενο ρεύμα (με το οποίο λειτουργεί ο κινητήρας, που πρώτος ο Τέσλα τον λειτούργησε), το πολυφασικό σύστημα, το πηνίο τέσλα, την ακτινογραφία, τα ραδιοκύματα, το ραδιόφωνο, το ραντάρ κ.α., ανοίγοντας το δρόμο για τον εξηλεκτρισμό του πλανήτη. Το 1912 του απονεμήθηκε από κοινού με τον Τόμας Έντισον το βραβείο Νόμπελ Φυσικής. Ωστόσο, αρνήθηκε να το δεχτεί, θεωρώντας υποτιμητικό το γεγονός ότι μοιραζόταν το βραβείο με «έναν απλό εφευρέτη».

Ο προφήτης του 21ου αιώνα, όπως θεωρείται από πολλούς, πέθανε φτωχός και ξεχασμένος απ’ όλους, στις 7 Ιανουαρίου του 1943, σ’ ένα ξενοδοχείο της Νέας Υόρκης. Μετά το θάνατό του, το όνομά του δόθηκε στη μονάδα μέτρησης της Μαγνητικής Επαγωγής πεδίου, ενώ η κληρονομιά του -70.000 επιστολές, 31.522 προσωπικά ντοκουμέντα, 5.297 τεχνικά σχέδια, 12.832 αποκόμματα περιοδικών, 1.000 φωτογραφίες, 40 βραβεία και διπλώματα- φυλάσσεται σήμερα στο Μουσείο Νίκολα Τέσλα στο Βελιγράδι.

Σχετικά για το βιβλίο θα ήθελα πρώτα να πω, πως μέσα αναφέρονται αναρίθμητα ονόματα : μουσικών - συνθετών, τραγουδιών,  ηθοποιών, ζωγράφων, καλλιτεχνικών έργων, εφευρετών/ ερευνητών, επενδυτών κλπ ( που αναγκάζει τον αναγνώστη να ανατρέξει στο....google αν δεν τα γνωρίζει ή αν δεν τα θυμάται) πράγμα αρκετά κουραστικό αλλά ...ωφέλιμο....

Το βιβλίο απαρτίζεται από 127 κεφάλαια, μικρά, υπάρχουν κεφάλαια ακόμα και μιας σελίδας! Σχεδόν σε κάθε κεφάλαιο, υπάρχει ένα ρητόν από συγγραφέα ή και από τις Αγίες Γραφές!

Η ιστορία εξελίσσεται από τα μέσα του 19ου αιώνα και τελειώνει στα μέσα του 20ου  αιώνα.

Μου ήταν δύσκολο να παρουσιάσω το βιβλίο όπως άλλα βιβλία, έτσι σκέφτηκα να παραθέσω μερικά αποσπάσματα και ρητά από το βιβλίο, προκειμένου να δώσω μια ιδέα, μια οσμή για το βιβλίο. Δεν ξέρω πώς διαφορετικά να το παρουσιάσω : 

".....Οι γυναίκες προσέφεραν τις ιστορίες τους σαν επίδεσμο για τις πληγωμένες ζωές. Κι όπως τα χέρια τους έπλεναν πουκάμισα ματωμένα, έτσι κι οι ματωμένες λέξεις τπυς έπλεναν τον κόσμο....." 

" Η μαγιάτικη βροχή εμφανίστηκε πρώτα στα σημεία που η γη δεν είχε χορτάσει το νερό. Στα μαλακά φύλλα των δέντρων έδωσε πολλά φιλιά. Το πάρκο μοσχομύρισε. Οι κύκλοι νερού που σχηματίζονταν στις λακούβες κυνηγούσαν ο ένας τον άλλο με μεγάλη ταχύτητα. Οι πάπιες που κολυμπούσαν στη μικρή λίμνη του πάρκου δέχονταν τη βροχή με ευχαρίστηση. Ο Τέσλα, που βρισκόταν σε συναισθηματική ένταση, πήγε και κάθισε κάτω από κάτι δέντρα με πυκνούς θάμνους τριγύρω...."

" Γιατί οι άνθρωποι δεν ζουν αξιορεπώς, αλλά σύμφωνα με τις ταπεινωτικές βιοτικές ανάγκες τους. Είναι σωστό αυτό ?  Γιατί τσιγκουνεύονται τη γενναιοδωρία? Την αυθεντικότητα τους? Την αλήθεια? Τη ζεστασιά που μπορούν να προσφέρουν? ......."

" Το κενό είναι η ουσία όλων των πραγμάτων. Ο πόνος έρχεται από την προσπάθεια μας να κάνουμε μόνιμο το περαστικό....... Δεν υπάρχουν άνθρωποι και τόποι με τους οποίους κάποια στιγμή δεν θα χωρίσουμε. Το ν' αρπαζόμαστε από τη σιγουριά μας κρατά πνευματικά αιχμάλωτους".

"Αθεϊστής είναι αυτός που δεν πιστεύει στον εαυτό του...Η πίστη ζωντανεύει την εσωτερική παρόρμηση για βεβαιότητα ως προς την ύπαρξη του Θεού. Αν ο άνθρωπος χάσει την πίστη στον εαυτό του, είναι χαμένος από χέρι κι ο θάνατος τον περιμένει".

"...Θα προσθέσουμε και μηχανισμό για τη διεθνή παρακολούθηση του καιρού και τη διαπλανητική επικοινωνία. Θ' αχρηστέψουμε όχι μόνο τα καλώδια, αλλά και τις εφημερίδες, που δεν θα μπορέσουν να επιβιώσουν όταν ο καθένας θα έχει κι από μια φτηνή μηχανή να παρακολουθεί τις ειδήσεις, κι αν θέλει να τις τυπώνει κιόλας και να τις αρχειοθετεί όπως τις εφημερίδες" !!!!! (πρέβλεψη για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές...και την ασύρματη επικοινωνία !!!).

"Ο άνθρωπος είναι μια κούκλα θεάτρου, που μ' αόρατα νήματα την κινούν τ' αστέρια. Όλοι ρουφάμε σκέψεις από την ίδια πηγή. Στο μέλλον θα ταξιδεύουμε πάνω στη γαλάζια ακτίνα της ενέργειας. Τα άτομα, τα μικρότερα σωματίδια ενός χημικού στοιχείου, θα συνδυάζονται με προσχεδιασμένες φόρμες"  

" Ο ορθολογισμός είναι μια αυταπάτη. Ο άνθρωπος ελέγχει μόνο αυτό που μπορεί".

" Ο ήλιος κάποτε θα πάψει να υπάρχει. Η ζέστη του, που μας δίνει τη ζωή, θα πάψει να υπάρχει. Η γη μας, η δική μας γη, θα γίνει ένα στρογγυλό πράγμα παγωμένο και θα περιφέρεται μέσα στην αιώνια νύχτα....Στο μεταξύ, φωτεινή παρηγοριά, οι επιστήμες και οι τέχνες, πάντα πιο δυνατές, θα μας φωτίζουν το δρόμο" ΝΙΚΟΛΑ ΤΕΣΛΑ στο Century Magazine, 1900. 

" Ο άνθρωπος είναι άθροισμα εξωτερικών επιδράσεων. Οι επιθυμίες μας είναι επιθυμίες άλλων. Ο άνθρωπος δεν γίνεται τίποτε, αφού τίποτα δεν είναι".  ΜΑΡΚ ΤΟΥΕΪΝ

"Άκουσε τη συμβουλή μου. Μην προσπαθήσεις να σκεφτείς κάτι άλλο παρά την ευτυχία" Χ.ΜΕΛΒΙΝ

Δεν είναι οπωσδήποτε ένα ευανάγνωστο βιβλίο, είναι όμως ενδιαφέρον!





Monday, October 26, 2020






ΤΟ ΣΚΙΣΜΕΝΟ ΤΟΥΛΙ από τις Εκδόσεις Διόπτρα, είναι το νέο βιβλίο της Έλενα Ακρίτα.
Αριθμός (ηλεκτρονικών) σελίδων 576. 
    Ο τρόπος γραφής της Έλενα Ακρίτα διακρίνεται από το χιούμορ, τη σάτιρα (καυστική μερικές φορές), την αναπαράσταση της καθημερινότητας απλά αλλά γραφυρότατα! 
       Η ιστορία εξελίσσεται από 2013 μέχρι και τις μέρες του κορωνοϊού. Οι κυριότεροι χαρακτήρες του έργου,  είναι 5 γυναίκες, διαφόρων ηλικιών: Είναι Νένα, η Μάρω, η Ιοκάστη, η Σολφέζ και η Μιράντα. Οι πέντε αυτές γυναίκες είναι δεμένες με δεσμούς δυνατής αγάπης και αλληλοϋποστήριξης που τις βοηθά να αντέξουν και να ξεπεράσουν πολύ δύσκολες καταστάσεις της ζωής τους.
    Δυνατοί δεσμοί φιλίας, ερωτευμένα ζευγάρια, κεραυνοβόλος αμοιβαίος έρωτας, απιστίες, οι μεγάλες αντιθέσεις νοοτροπίας των γενεών, οι συνθήκες ζωής γενικά, όλα περιλαμβάνονται στην ιστορία της Έλενας. Εκείνο όμως που κυριαρχεί στο βιβλίο είναι ο άγριος βιασμός μιας από τις ηρωίδες την οποία οι βιαστές αφήνουν σχεδόν νεκρή. Η κοπέλα που υπέστη τον βιασμό, βρίσκεται σε μεγάλο δίλημμα αν θα καταγγείλει τον βιασμό, αναλογιζόμενη το διασυρμό της (από τους δικηγόρους της υπεράσπισης) όπως την ενημερώνει ο δικηγόρος της. Η περιγραφή των ψυχολογικών επιπτώσεων που ακολούθησαν τον βιασμό είναι παραστατικότατες!" Δύσκολα βγήκε ο πρώτος λυγμός..." "....Όταν όμως η δική της αλήθεια ξεμύτισε επιτέλους, άνοιξε μια στρόφιγγα και οι λυγμοί που τινάχτηκαν έξω έσπασαν βρύσες και σωλήνες, και ξεχύθηκαν ελεύθεροι να πλημμυρίσουν το μικρό της σύμπαν".  Έντεχνα αλλά ξάστερα η Ακρίτα καταγγέλλει τις κοινωνική αντιμετώπιση που αντιμετωπίζει μια γυναίκα μετά από ένα βιασμό.
    Άλλο ένα απόσπασμα που περιλαμβάνει και η αναγνώστρια (anagnostria.blogspot.com) στην πάρα πολύ καλή της ανάρτηση : 
 "Σπίτι, σκέφτηκε η Μιράντα, είναι οι μυρωδιές από την κουζίνα σου. Το γεράνι που ανθίζει στον κήπο. Η βρύση που χάλασε, το μαξιλάρι το δικό σου που έχει γούβα στη μέση αλλά σε βολεύει, το μισοτελειωμένο βιβλίο στο κομοδίνο σου. Σπίτι είναι του ανθρώπου σου η αγάπη που τις νύχτες σε σκεπάζει μην κρυώσεις. Σπίτι είναι το φιλί το μονάκριβο, οι φίλοι τα βράδια, τα γέλια και τα κλάματα, και οι πόνοι και οι χρόνοι που περνούν και που σε νοιάζονται".
    ΄Ενα απολαυστικό βιβλίο για όσους αρέσει ο τρόπος γραφής της Έλενα Ακρίτα.

    








Saturday, October 10, 2020

 



ΤΟ ΣΗΜΑΔΙ ΤΟΥ ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΟΥ, Larenzo Silva, σελ. 415 (Ισπανική λογοτεχνία, αστυνομικό)

 Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος, Μετάφραση : Κλεοπάτρα Ελαιοτριβιάρη

 'Ενας συνταξιούχος αστυνομικός βρίσκεται κρεμασμένος από μια γέφυρα, σε περιοχή της Καταλονίας. Η έρευνα ανατίθεται σε ένα παλιός φίλο και πρώην συνεργάτη του δολοφονημένου, στον αστυνόμο Μπεβιλάκουα, ο οποίος είχε υπηρετήσει στο μακρινό παρελθόν στη περιοχή της Καταλονίας. Από τις πρώτες επί τόπου ερευνητικές διαδικασίες, που επιβεβαιώθηκαν από την ιατροδικαστική εξέταση, διαπιστώθηκε πως δεν πρόκειται για αυτοκτονία,  ο κρεμασμένος ήταν ήδη νεκρός όταν τον κρέμασαν. Επί πλέον διαπιστώθηκε ότι είχε βασανιστεί άγρια πριν δολοφονηθεί!

 Η έρευνα όμως αυτή σύντομα οδηγεί τον Ρουμπέν Μπεβιλάκουα (Βίλα για τους περισσότερους διότι δεν μπορούν να προφέρουν το όνομα του) στη διαπίστωση πως στην υπόθεση εμπλέκονται διεφθαρμένοι εθνοφύλακες, έμποροι ναρκωτικών, έμποροι λευκοί σαρκός, νταβαντζήδες πανεθνικού βεληνεκούς.....όλα εμπλεκόμενα με τον δολοφονημένο. Παράλληλα ο Μπεβιλάκουα θυμάται το παρελθόν του, αφού είχε ζήσει και εργαστεί στη περιοχή αυτή.

Ο Μπεβιλάκουα παρουσιάζεται ως  ένας αστυνομικός με ιδιαίτερο συναισθηματισμό, με πολύπλοκο τρόπο ανασκόπησης της προσωπικής του ζωής και με τάση προς τη φιλοσοφία. Λογικός, επίμονος και λαμβάνει υπόψη σοβαρά όλους τους συνεργάτες του, ουδενός εξαιρουμένου, άσχετα από φύλο ή ηλικία. Εντελώς διαφορετικός από τους πρωταγωνιστές αστυνομικών μυθιστορημάτων που έχουμε συνηθίσει.


Saturday, September 5, 2020

 Πέντε μικρές αδικίες


ΠΕΝΤΕ ΜΙΚΡΕΣ ΑΔΙΚΙΕΣ

ΑΝΤΟΝΙΟ FUSCO, Αστυνομικό Μυθιστόρημα, Ελληνικά Γράμματα, 253 σελ.

Δεν είμαι λάτρης των αστυνομικών μυθιστορημάτων, αλλά ανάμεσα σε άλλες αναγνώσεις διαβάζω πού και πού και κάποιο αστυνομικό. Το συγκεκριμένο το απέκτησα μέσω εφημερίδας (το ΕΘΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, που δυστυχώς σταμάτησε πρόσφατα να κυκλοφορεί), και παρ΄ όλο που υπάρχει η άποψη πως τα βιβλία που "χαρίζονται"με τις εφημερίδες δεν μπορεί να είναι καλά, εγώ το βρήκα πολύ καλό, όπως και άλλα που πήρα με εφημερίδες (οπωσδήποτε δεν είναι όλα καλά). 

- Οι πέντε μικρές αδικίες που αναφέρονται ως τίτλος του βιβλίου, δεν είναι τίποτα άλλο από 5 φόνους ενός σίριαλ κίλερ. Το βιβλίο όμως, αρχίζει με τη περιγραφή ενός άγριου εγκλήματος - φόνου που λαμβάνει χώρα μέσα στις φυλακές. Ο αναγνώστης προχωρώντας στην ανάγνωση δεν μπορεί να καταλάβει τί σχέση έχει αυτός ο φόνος με την όλη συνέχεια της υπόθεσης.....Μόνο στις τελευταίες σελίδες αποκαλύπτει ο συγγραφέας τη σύνδεση αυτού του φόνου με τους άλλους.

- Στη συνέχεια περιγράφεται ο πρώτος φόνος των (προγραμματισμένων 5 ) . " Η ήσυχη επαρχία της Βαλντέντσα στην Τοσκάνη συνταράσσεται από τη δολοφονία μιας γυναίκας, η οποία βρέθηκε στο σπίτι της σε αφύσικη κατάσταση με ένα καλώδιο τυλιγμένο γύρω από το λαιμό της. Εκ πρώτης όψεως δείχνει για έγκλημα πάθους, αλλά το έμπειρο μάτι του Τομάζο Καζαμπόνα, του αστυνόμου που αναλαμβάνει την υπόθεση, διακρίνει ότι κάτι δεν πάει καλά. Πολλά ασύμμετρα στοιχεία στη σκηνή του εγκλήματος, πολλές οι αντιφατικές λεπτομέρειες " (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).  Η υπόθεση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο όταν η έρευνα αποκαλύπτει πως η γυναίκα που δολοφονήθηκε δεν είχε καμιά σχέση με την κάτοικο του σπιτιού (η κάτοικος του βρέθηκε ολοζώντανη, είχε φύγει για διακοπές).

- Ως αστυνομικό μυθιστόρημα, φυσικά δεν θα πρέπει να πει κανείς περισσότερα.... Μόνο θα πρέπει να αναφερθώ πως πολύ έντεχνα λογοτεχνικά, η έρευνα του αστυνόμου (και της γοητευτικής συναδέλφου του, Κριστίνα Μπελισάριο) "δένεται" και με την οικογένεια του. Είναι πολλά χρόνια παντρεμένος, με τη σύζυγο του έχει πολύ καλή σχέση (λίγα προβλήματα λόγω της δουλειάς του υπάρχουν βέβαια)  έχει ένα γιο που βρίσκεται σε κέντρο απεξάρτησης και μια κόρη που κάνει διδακτορικό στη Βαρκελώνη με θέμα τη ψυχολογία της παραβατικότητας και της εγκληματικότητας !

Κλείνοντας, θέλω να επαναλάβω πως, παρά το ότι το βιβλίο ήταν μια προσφορά του ΕΘΝΟΥΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, προσωπικά το βρήκα πολύ καλό αστυνομικό μυθιστόρημα.


Friday, December 7, 2018

Ο ΥΠΕΡΟΧΟΣ ΓΚΑΤΣΜΠΥ


Ο ΥΠΕΡΟΧΟΣ ΓΚΑΤΣΜΠΥ, Συγγραφέας Fitzgerald F. Scott, Eκδόσεις Παπαδόπουλος

μετάφραση Αργυρώ Ζαχαρίου (Η έκδοση περιλαμβάνει εισαγωγή και αναλυτικό βιογραφικό του συγγραφέα από τη μεταφράστρια).


Η ιστορία εκτυλίσσεται στη δεκαετία του 1920, εποχή της τζαζ, εποχή αφθονίας, εποχή της υπερβολής.

Ο Τζέυ Γκάτσμπυ έχει ένα περίεργο - μυστηριώδες παρελθόν. Είναι πάμπλουτος, αλλά κανένας δεν γνωρίζει πώς απέκτησε τον τεράστιο πλούτο του. Ερωτευμένος στα νιάτα του με την Νταίζυ Φέυ, όταν ήταν φτωχός και δεν μπορούσε να την παντρευτεί, εγκαθίσταται σε μια πολυτελή έπαυλη στο Λονγκ Άιλαντ, στη Νέα Υόρκη και διοργανώνει σπάταλα - φαντασμαγορικά πάρτι, όπου καλούνται πάντα μέλη της υψηλής κοινωνίας της πόλης. Σκοπός του Γκάτσμπυ είναι να ξανακερδίσει την νεανική του αγάπη, τη Νταίζυ, η οποία είναι πια παντρεμένη με τον Τομ Μπιουκάναν. 
Την ιστορία μας την αφηγείται ο Νικ Κάραγουει, ένας νεαρός άντρας από τη Μινεσότα, ο οποίος μετακομίζει στη Ν. Υόρκη το καλοκαίρι του 1922.  Το σπίτι που ενοικίασε στη συνοικία Γουέστ Εγκ του Λογκ Άιλαντ είναι δίπλα από την εντυπωσιακή έπαυλη του Γκάτσμπυ,  ο οποίος τον καλεί στα πάρτι του και συνδέονται με στενή φιλία.
Ο Υπέροχος Γκάτσμπυ, είναι ταυτόχρονα ένα ρομαντικό και κυνικό μυθιστόρημα του 1925, καθώς ο συγγραφέας του μας περιγράφει με παραστατικό τρόπο αυτή την εποχή της τζαζ και του πλούτου, της επίδειξης, του έρωτα που κρατά χρόνια....αλλά και τους χαρακτήρες με κενότητα εσωτερικού κόσμου που δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να περιφέρονται άσκοπα και να γλεντούν όπως κι όπου μπορούν.
Το μυθιστόρημα αυτό θεωρείται ως ένα από τα σπουδαιότερα αμερικανικά μυθιστορήματα, κατατάσσεται στα κλασσικά, επειδή διαπραγματεύεται διαχρονικές αξίες, η θεματολογία του είναι πάντα επίκαιρη. Ο αναγνώστης δύσκολα μπορεί να νιώσει συμπάθεια για τους χαρακτήρες του έργου, όμως ο συγγραφέας κατορθώνει να του προκαλέσει συγκίνηση μέσω της περιγραφής του ανεκπλήρωτου έρωτα αλλά και της κατάρρευσης του αμερικάνικου ονείρου,
Ο "Υπέροχος Γκάτσμπυ" είναι ένα από τα πλέον σημαντικά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, που κατορθώνει  να αναπαραστήσει ολοζώντανα  την εποχή του, αλλά και να την καταστήσει  την ιστορία διαχρονική !








Saturday, November 3, 2018



Μόλις τελείωσα το τελευταίο βιβλίο του διάσημου ψυχιάτρου - ψυχοθεραπευτή Irvin D. Yallom,  που είναι η αυτοβιογραφία  του. Το  έγραψε στα 85 του,  σχετικά πρόσφατα δηλαδή, καθώς σήμερα (2018) είναι 87 χρονών. Είναι κάπως περίεργο το γιατί να έχουν τόση μεγάλη επιτυχία τα βιβλία ενός ψυχοθεραπευτή, τα οποία ασχολούνται με περιστατικά ψυχιατρικά και με την αντιμερώπιση τους.  Παρ όλ αυτά, όλα τα βιβλία του, που δεν παύουν να είναι μυθιστορήματα, έχουν μια καταπληκτική παγκόσμια επιτυχία! Έχω διαβάσει και άλλα βιβλία του ( Η θεραπεία του Σοπενάουερ, Όταν έκλαψε ο Νίτσε, Η μάνα και το νόημα της ζωής,  Στον κήπο του Επίκουρου) και όλα μου άρεσαν! Αυτό εδώ, μια αυτοβιογραφία, διαβάζεται άνετα, από την αρχή μέχρι το τέλος.
" Την καρδιά μου αγγίζουν τώρα πολλές αναμνήσεις που είχαν από πολύ καιρό αποκοιμηθεί..... ".  Ένα πολύ χαρακτηριστικό συγκινητικό απόσπασμα: " Πραγματικά, καθώς πλησιάζω στο τέλος, ανακαλύπτω πως πορεύομαι σε κύκλο, πλησιάζοντας ολοένα πιο κοντά στην αρχή. Οι αναμνήσεις των θεραπευόμενων πυροδοτούν τώρα συχνότερα τις δικές μου, η δουλειά που κάνω μαζί τους προς το δικό τους μέλλον προσκαλεί και ανακινεί το δικό μου παρελθόν και διαπιστώνω πως επισκέπτομαι ξανά την ιστορία μου». 
Ποιο το περιεχόμενο του βιβλίου?  Αφού πρόκειται για αυτοβιογραφία ...διαβάζουμε το τόπο γέννησης του, τον τρόπο ανατροφής, αναμνήσεις από τη παιδική του ηλικία. Βλέπουμε το πώς αναπτύχθηκε μέσα του η ενσυναίσθηση και πώς αποφάσισε να σπουδάσει την ιατρική επιστήμη. Γιατί επέλεξε τελικά την ψυχιατρική ως ειδικότητα και ειδικότερα την ψυχοθεραπεία?  Πώς δημιούργησε νέο τρόπο διάδρασης ανάμεσα στους ψυχοθεραπευόμενους....μια νέα διεργασία στις ψυχοθεραπευτικές ομάδες. Μας λέει γιατί και πώς ασχολήθηκε με τον υπαρξισμό, με τη φιλοσοφία και τη λογοτεχνία.  Αναφέρεται συχνά και με λεπτομέρειες στα οικογενειακά του,  ιδίως εκφράζει τον θαυμασμό του και την αγάπη του για τη Μαίριλυν (τη σύζυγό του) και εξηγεί πώς κατάφεραν να μείνουν τόσα χρόνια μαζί δημιουργώντας μια πολυμελή οικογένεια (4 παιδιά και 8 εγγόνια). Αναφέρεται στη υπαρξιακή ψυχοθεραπεία, την απόφαση του να μελετήσει πολύ φιλοσοφία και λογοτεχνία έτσι ώστε να αποφασίσει να γράψει ο ίδιος λογοτεχνία. Μάλιστα παραιτήθηκε νωρίς από την έδρα του καθηγητή Ψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ των ΗΠΑ, για να αφοσιωθεί στη συγγραφή μυθιστορημάτων (με θέμα πάντα τη ψυχοθεραπεία).
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για μας τους Έλληνες, είναι η δήλωση του πως έγινε 'Ελληνας! 
Σε ένα κεφάλαιο με τίτλο ΠΩΣ ΕΓΙΝΑ ΕΛΛΗΝΑΣ περιγράφει πολλά και τελειώνοντας γράφει :
" Είναι τόσο πολλές οι τρομακτικές και θλιβερές ειδήσεις στο κόσμο σήμερα που σε όλους μας προκαλούν κόπωση και μούδιασμα, ωστόσο κάθε φορά που κάποιος παρουσιαστής ειδήσεων αναφέρει την Ελλάδα, η Μαίρυλιν κι εγώ στήνουμε πάντα αυτί. Πάντα θα αισθάνομαι ένα είδος θαυμασμού για τους Έλληνες και ευγνωμοσύνη που με θεωρούν κάτι σαν επίτιμο πολίτη της χώρας τους" .
 «Αυτό ήταν η ζωή; Τότε άλλη μια φορά!» ο τίτλος του βιβλίου δείχνει τη λατρεία του για τη ζωή, αλλά ταυτόχρονα πως ο ίδιος έχει ζήσει πραγματικά καλά και ίσως ο τίτλος αυτός να μην φανερώνει  πόσες πραγματικά ζωές έχει ζήσει. Χαρακτηριστικά αναφέρει : 
 " Ναι, λέω, η αυτοδημιουργία είναι πηγή μεγάλης περηφάνιας, αλλά γεννά και το αίσθημα ότι δεν έχουμε θεμέλια. Γνωρίζω πολλά χαρισματικά παιδιά μεταναστών που νιώθουν σαν νούφαρα στο βάλτο - πανέμορφα λουλούδια αλλά χωρίς ρίζες". " .....δεν έχω αποδεχθεί πως είμαι γέρος. Μερικές φορές δέχομαι την ιδέα ότι η απόσυρση θα έπρεπε να είναι περίοδος ξεκούρασης και γαλήνης, μια περίοδος στοχασμού με ικανοποίηση. Αντιλαμβάνομαι όμως συγχρόνως ότι υπάρχουν μερικά ανυπόταχτα συναισθήματα από τα πρώιμα χρόνια της ζωής μου, τα οποία συνεχίζουν να προκαλούν αναταράξεις και απειλούν να αναδυθούν στην επιφάνεια της ζωής μου, αν κόψω ταχύτητα.
" Επειδή καθώς φτάνω όλο και πιο κοντά, όλο και πιο κοντά στο τέλος, ταξιδεύω σ' έναν κύκλο που πλησιάζει, όλο και πλησιάζει στην αρχή" . " Τα λόγια αυτά του Νίτσε με στοιχειώνουν. Νιώθω όλο και περισσότερο κάποιες δυνάμεις να με σέρνουν προς την αφετηρία μου. Τις προάλλες πήγα με την Μαίριλυν στο..." ...." ....... Πριν την παράσταση σταματήσαμε να φάμε κάτι πρόχειρο στο Wise Sons, ένα μικρό εβραϊκό φαγάδικο που μοιάζει να έχει βγει απευθείας από την Ουάσιγκτον της δεκαετίας του 1940, από την παιδική μου ηλικία. Οι τοίχοι του είναι σχεδόν καλυμμένοι από οικογενειακές φωτογραφίες - ομάδες από φοβισμένους εκφραστικούς πρόσφυγες με μεγάλα μάτια, που έφτασαν στο νησί Έλλις από την Ανατολική Ευρώπη. Οι φωτογραφίες με καθήλωσαν. Εμοιαζαν στις φωτογραφίες της δικής μου ευρύτερης οικογένειας. Είδα ένα θλιμμένο αγόρι, που θα μπορούσε να ήμουν εγώ, να κάνει την ομιλία του στο Μπαρ Μιτσβά του, Είδα μια γυναίκα που αρχικά νόμισα ότι ήταν η μητέρα μου. Ένιωσα μια ξαφνικά - και πρωτόγνωρη- θέρμη τρυφερότητας και αισθάνθηκα ντροπή και ενοχή που έχω αναφερθεί επικριτικά σ' εκείνην σ' αυτό εδώ το βιβλίο. Όπως η μητέρα μου, έτσι και η γυναίκα της φωτογραφίας φαινόταν αμόρφωτη, τρομαγμένη, άνθρωπος του μόχθου που το μόνο που έκανε ήταν να προσπαθεί να επιβιώσει και να μεγαλώσει την οικογένεια της σε μια καινούρια ξένη κουλτούρα. Η ζωή μου ήταν τόσο πλούσια, τόσο προνομιούχα, τόσο ασφαλής - σε μεγάλο βαθμό χάρη στο μόχθο και στη γενναιοδωρία της μητέρας μου. Καθόμουν λοιπόν σ' εκείνο το φαγάδικο κι έκλαιγα κοιτάζοντας τα μάτια της γυναίκας και τα μάτια όλως εκείνων των προσφύγων. Έχω ζήσει μια ζωή εξερευνώντας, αναλύοντας και ανακατασκευάζοντας το παρελθόν μου, τώρα όμως συνειδητοποιώ ότι υπάρχει μέσα μου μια κοιλάδα δακρύων και πόνου από τα οποία ίσως να μην απαλλαγώ ποτέ". 

Ένα καλό βιβλίο, ναι. Ο Γιάλομ είναι ένας πετυχημένος ψυχίατρος - ψυχοθεραπευτής και συγγραφέας. . Έχει γυρίσει όλο το κόσμο, έχει θαυμαστές και αναγνώστες σε όλες σχεδόν τις χώρες. Έχει κάνει μια υπέροχη οικογένεια....Δικαίως αναφωνεί : ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΖΩΗ ; ΤΟΤΕ ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΦΟΡΑ. Το ερώτημα μου είναι : Αν είχε γεννηθεί σε μια πάμφτωχη χώρα, αν ζούσε πεινώντας και διψώντας....αν έβλεπε γύρω του να παθαίνουν σαν...μύγες οι συνάνθρωποι του....Αν ο πόλεμος ήταν μια μόνιμη κατάσταση στη χώρα του......Θα έλεγε το ίδιο ; 

.

Friday, June 22, 2018



“ Ο ΣΤΟΟΥΝΕΡ,” JOHN WILLIAMS, μετάφαραση Αθηνά Δημητριάδου. Εκδόσεις Guteberg Aldina, 2017, σελ 408.
Σε πολυτονικό σύστημα! Πιστεύω πως η μετάφραση είναι εξαιρετική!

Απογοητευμένος εδώ και καιρό από το ότι δεν έβρισκα καλά βιβλία να διαβάσω, αποφάσισα να στραφώ στη “κλασσική” λογοτεχνία. Έτσι στη τελευταία μου επίσκεψη στο βιβλιοπωλείο, δήλωσα στη νεαρή υπάλληλο πως ενδιαφέρομαι για κλασσική λογοτεχνία και το πρώτο βιβλίο που μου σύστησε ήταν Ο ΣΤΟΟΥΝΕΡ. Το πήρα και δεν το μετάνοιωσα....Επιτέλους ένα καλό βιβλίο.
Το μυθιστόρημα πρωτοεκδόθηκε στην Αμερική το 1964. Είχε μείνει στην αφάνεια μέχρι που άρχισε η μετάφραση και επανέκδοση του σε διάφορες Ευρωπαϊκές χώρες με κυκλοφοριακή επιτυχία. Και το 2017 εκδόθηκε και στην Ελλάδα.
Ο Στόουνερ είναι το μοναχοπαίδια ενός αγροτικού ζευγαριού, που από πολύ μικρός βοηθά τους γονείς του στις σκληρές αγροτικές εργασίες. Όταν τελείωσε το γυμνάσιο το 1910, σε ηλικία 19 ετών, ο πατέρας του, που έμαθε πως στο Πανεπιστήμιο στην Κολόμπια άρχισε να λειτουργεί Γεωπονική Σχολή, τον στέλλει να σπουδάσει με σκοπό να τους βοηθήσει ως γεωπόνος περισσότερο στη καλλιέργεια και απόδοση των γεωργικών τους απασχολήσεων. ΄Ετσι έφυγε από το χωριό του, εγκαταστάθηκε κοντά στη Κολόμπια σε αγρόκτημα ξαδέλφου της μητέρας του, όπου θα έμενε προσφέροντας εργασία για τη διαμονή και διατροφή του, κατά το χρόνο των σπουδών του......
Ανάμεσα στα μαθήματα του στο Πανεπιστήμιο, ήταν και η Επισκόπηση της Αγγλικής Λογοτεχνίας, που με κάποιον τρόπο τον γοήτευσε, ιδιαίτερα δε όταν άκουσε το 73ο σονέτο του Σαίξπηρ, εντυπωσιάζεται τόσο που αποφασίζει να εγκαταλείψει τις σπουδές του στη Γεωπονική και να μεταπηδήσει στις φιλολογικές! Μετά το τέλος των σπουδών του, δεν επιστρέφει στο σπίτι του αλλά με την παρότρυνση του μέντορα του παραμένει στο Πανεπιστήμιο όπου εργάζεται μόνιμα ως βοηθός καθηγητής της Αγγλικής Φιλολογίας. Το μυθιστόρημα ασχολείται λεπτομερώς με τις δρατηριότητες του ως καθηγητού, τις μελέτες του, τον έρωτα του με μια γυναίκα που την είχε εξιδανικεύσει, το γάμο τους (που ήταν αποτυχημένος), τη χρησιμοποίηση της μοναχοκόρης τους από τη γυναίκα του ως όπλο εναντίον του, την εξωσυζυγική του σχέση με μια νεαρή καθηγήτρια με την οποία ταίριαζαν απολύτως......Πνευματικά, σωματικά, λογοτεχνικά....” Τη ζωή που ζούσαν τώρα δεν την είχε φανταστεί ούτε ο ένας ούτε ο άλλος. Από το πάθος στη λαγνεία και από εκεί σ έναν βαθύτατο αισθησιασμό που ξαναγεννιόταν κάθε στιγμή. Είχαν μάθει να είναι μαζί χωρίς να μιλούν, απέκτησαν και τη συνήθεια της ανάπαυλας” . Περιγράφεται λεπτομερώς επίσης ο στρυφνός χαρακτήρας της γυναίκας του και η μεταξύ τους σχέση, που ήταν η μεγάλη του απογοήτευση.
'Οπως αναφέρει και ο Άρης Μπερλής στο επίμετρο, «κεντρική ιδέα του βιβλίου δεν είναι ο έρωτας αλλά η αναπόδραστη τραγικότητα της ζωής, η τραγικότητα της ζωής του κύριου ήρωα του αλλά και όλων των άλλων χαρακτήρων».
Σε όλη τη ζωή του ως καθηγητής αφοσιώθηκε με πάθος, δύναμη, ζήλο να μεταλαμπαδεύσει τις γνώσεις του. Ταυτόχρονα προσπαθούσε, χωρίς επιτυχία όμως, να είναι σωστός πατέρας και σύζυγος. Το παραδέχτηκε κι ο ίδιος...
Η στράτευση σε έναν στόχο καθηγητή με την σχολαστικότητα και την εσωστρεφή συμπεριφορά τελικά του κόστισε τις διαπροσωπικές σχέσεις.
Από την εισαγωγή : Σε μια συνέντευξη του ο συγγραφέας απάντησε σε σχετική ερώτηση αν η λογοτεχνία γράφεται προς τέρψη του αναγνώστη: “ Αποκλειστικά και μόνο. Για το Θεό, είναι κουτό να διαβάζεις χωρίς να το βιώνεις” Η απόλαυση αυτή, αναντίρρητα πολύ υψηλού επιπέδου, υπάρχει στον Στόουνερ.
Αποσπάσματα : “ ... Τη αγάπη για τη λογοτεχνία, για τη γλώσσα, για το μυστήριο του νου και της καρδιάς, πώς αποκαλύπτονται στους ασήμαντους, αλλόκοτους συνδυασμούς γραμμάτων και λέξεων, τα τυπωμένα γράμματα, τόσο μαύρα, τόσο ψυχρά - την αγάπη που κρατούσε κρυμμένη σαν να ήταν παράνομη ή επικίνδυνη, άρχισε πια να τη δείχνει, στην αρχή διστακτικά, μετά τολμηρά, στο τέλος υπερήφανα....”
......Όμως ο Γουίλιαμ Στόουνερ γνώριζε τον κόσμο με έναν τρόπο που λίγοι από τους νεότερους συναδέλφους του μπορούσαν να καταλάβουν. Βαθιά μέσα του, πιο βαθιά από τις αναμνήσεις του, υπήρχε η γνώση της κακουχίας και της πείνας, της καρτερίας και του πόνου. Αν και σπάνια ανακαλούσε τα χρόνια της νιότης του στο αγρόκτημα του Μπούνβιλ, υπήρχε πάντα στα όρια του συνειδητού και υποσυνείδητου η φωνή του αίματος που είχε κληρονομήσει, από προγόνους στωϊκούς που έζησαν ζωή σκληρή και ζοφερή, που ο κώδικας της ηθικής τους τούς υπαγόρευε να στρέφουν προς το κόσμο που τους καταπίεζε πρόσωπα ανέκφραστα, σκληρά και σκοτεινά....”

Σε όσες κι όσους αγαπούν τη λογοτεχνία, ως ...τέχνη του λόγου...το συνιστώ ανεπιφύλακτα.