ΠΑΡΑΛΟΓΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ
Στο δεύτερο αυτό άρθρο/κεφάλαιο από το Μικρές Τομές σε Μεγάλα Θέματα, που έχει τον ανωτέρω τίτλο, η Κίκα Ολυμπίου ασχολείται με την εισβολή στο Ιράκ. Έναν πόλεμο που παρουσιάστηκε ως «αναγκαίος», «προληπτικός», «δικαιολογημένος» — και που απλώς επιβεβαιώνει πώς η ισχύς μπορεί να παρακάμπτει το διεθνές δίκαιο.
Διαβάζοντάς το σήμερα, η ομοιότητα με όσα συμβαίνουν στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας είναι ανατριχιαστική: η ίδια λογική της μονομερούς δράσης, η ίδια σύγκρουση αφηγήσεων, η ίδια αίσθηση ότι οι λαοί πληρώνουν πάντα το τίμημα των αποφάσεων των ισχυρών. Παράλληλα, πρόσφατες ενέργειες όπως η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και η σύλληψη του Μαδούρο από ειδική μονάδα, έχουν προκαλέσει συζητήσεις για το κατά πόσο επαναλαμβάνονται μοτίβα που η διεθνής κοινότητα έχει ξαναδεί.
Συμπέρασμα; η ισχύς προηγείται της νομιμότητας και η ανθρώπινη ζωή γίνεται παράπλευρη απώλεια στις αποφάσεις των μεγάλων δυνάμεων.
Ακολουθεί το άρθρο
ΠΑΡΑΛΟΓΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ
Και ξαφνικά στη ζωή μας μπήκε ο πόλεμος. Τα νέφη, που από το περασμένο καλοκαίρι μαζεύονταν πάνω από τον ουρανό της Μέσης Ανατολής, ξέσπασαν στη “Θύελλα της Ερήμου”. Από τη μια μέρα στην άλλη κάτι άλλαξε στη ζωή μας. Καινούριες έννοιες προστέθηκαν στο λεξιλόγιο μας : Κινητοί εκτοξευτήρες πυραύλων, πύραυλοι “Σκαντ”, “Πάτριοτ”, “Έξωσετ”, Τόμαχοκ”, βομβαρδιστικά “Τορνέιτο”, ελικόπτερα “Κόμπρα” κι ένα σωρό άλλα. Ξαφνικά λες και γίναμε όλοι ειδικοί σε στρατιωτικά και πολιτικά θέματα συζητάμε καθημερινά τις εξελίξεις, προσπαθούμε να κάνουμε προβλέψεις, λέμε τι κατά τη γνώμη μας θα κάνουν στη συνέχεια οι εμπόλεμοι.
Πολέμους ως τώρα η ανθρωπότητα γνώρισε πάρα πολλούς. Τοπικούς ή παγκόσμιους, σύντομους ή μακροχρόνιους. Σχεδόν σε κάθε περίπτωση πολέμου και προπάντων ενός γενικότερου πολέμου, όπως ήταν στον αιώνα μας οι δυο παγκόσμιοι πόλεμοι, οι άνθρωποι πίστευαν κάθε φορά πως θα ήταν η τελευταία. Πως κάθε καινούργιος πόλεμος ήταν κακό μεν, αλλά αναγκαίο, αναπόφευκτο κακό, για να επικρατήσει στο τέλος η ειρήνη που, αφού θα ήταν βασισμένη στις αρχές του δικαίου, θα ήταν πια μόνιμη. Και τώρα κάτι παρόμοιο λέγεται. Ανάμεσα στους άλλους όρους που καθιερώθηκαν και κυκλοφορούν είναι και “Νέα Τάξη Πραγμάτων”. Η κατάσταση που θα επικρατήσει μετά τον πόλεμο και που, σύμφωνα με τους Δυτικούς, που θεωρούνται οι σίγουροι νικητές, θα είναι μια τάξη που θα διασφαλίζει για πάντα (
την ειρήνη στην περιοχή.
την ειρήνη στην περιοχή. Είναι κι αυτός ένας από τους πολλούς παραλογισμούς αυτού του πολέμου, γιατί αν ήθελαν να ρίξουν μια ματιά στην Ιστορία, ή αν ήθελαν να ομολογήσουν την αλήθεια που κατά βάθος ξέρουν, θα παραδέχονταν πως κάτι τέτοιο είναι αδύνατο. Μα δεν είναι ο μόνος παραλογισμός στον τωρινό πόλεμο.
Συχνά τούτες τις μέρες έχω την εντύπωση πως η ανθρωπότητα παρακολουθεί ένα θέατρο του παραλόγου. Δηλώσεις και αντι-δηλώσεις. Οι μεν αγωνίζονται για την επικράτηση του δικαίου, λένε, και να διώξουν ένα εισβολέα, οι δε για να απομακρύνουν τους άπιστους που μολύνουν με την παρουσία τους τα ιερά εδάφη που δεν τους ανήκουν. Ξέρουμε όλοι και το πιο πιθανό ξέρουν και οι ίδιοι που τα λένε “που ήταν αυτά τα λόγια και θεατρικά”.
Μα είναι κι άλλοι ακόμα παραλογισμοί. Μήπως δεν είναι παράλογο δυο χώρες που πολύ πρόσφατα αλληλοσπαράζονταν για οκτώ χρόνια, τώρα να δηλώνουν πως θα πολεμήσουν πλάι-πλάι, αν χρειαστεί; Δεν είναι παράλογο αραβικές χώρες, που τόσες διαφορές είχαν και έχουν με το Ισραήλ από την ίδρυσή του εδώ και σαράντα τόσα χρόνια, να εντάσσονται στην ίδια συμμαχία μαζί του; Κι η Ελλάδα; Τί θα κάνμει, αν, ως μέλος του ΝΑΤΟ αναγκαστεί να πολεμήσει για την Τουρκία;
Το θέατρο του παραλόγου που παίζεται κάθε βράδυ στις οθόνες των τηλεοράσεων μας, μας έχει κάνει να βλέπουμε αυτό τον πόλεμο σχεδόν σαν ένα παιγνίδι, ένα θέαμα, μια κινηματογραφική ταινία που έχει πιο πολύ ενδιαφέρον από κάθε άλλη, γιατί τη βλέπουμε την ώρα που γίνεται, την ώρα που “γυρίζεται” και την κάνει πιο συναρπαστική το ότι το τέλος δεν έχει ¨γυριστεί” ακόμα και μας κρατάει όλους σε αγωνία, γιατί κανείς δεν το ξέρει.
Μερικά χιλιόμετρα πιο πέρα από τον τόπο μας, στο γειτονικό μας Τελ-Αβιβ, πέφτουν πύραυλοι, κτίρια γκρεμίζονται, άνθρωποι σκοτώνονται κι εμείς με την παρέα μας, μαζεμένοι μπροστά στις οθόνες των τηλεοράσεων με το ποτό στο χέρι και το μεζέ στο τραπεζάκι θαυμάζουμε τη σύγχρονη τεχνολογία και κάνουμε εικασίες : “Ε, τί θα κάνει το Ισραήλ; Θα αντιδράσει ή όχι; Κι αν αντιδράσει και μπει κι αυτό στον πόλεμο; ποιες άραγε θα είναι οι συνέπειες;”
Και τί θέλεις να κάνουμε; Τί μπορούμε να κάνουμε; Θα πουν ίσως μερικοί. Το ξέρω πως εμείς οι χιλιάδες, τα εκατομμύρια οι απλοί άνθρωποι, με την απλή λογική, τη λογική έξω από τα πλοκάμια της διπλωματίας και τα τεχνάσματα του πολέμου, δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα, αλλά αυτό δεν μας εμποδίζει να επισημαίνουμε τους παραλογισμούς του πολέμου, πράγμα που γίνεται πολύ πιο εύκολα στον τωρινό πόλεμο, με το καινούργιο είδος πληροφόρησης που έχουμε.
Σε τούτο τωρινό παιγνίδι του παράλογου μπήκαν εκτός από τους στρατιωτικούς και τους πολιτικούς και κάποιο άλλοι “ειδικοί” που διεκδικούν πρωταγωνιστικό ρόλο. Είναι οι δημοσιογράφοι και προπάντων οι ανταποκριτές από τους τόπους των συγκρούσεων. Γίνανε πρόσωπα οικεία, δικά μας, μάθαμε τα ονόματα τους, αναγνωρίζουμε τη φωνή τους και περιμένουμε κάθε βράδυ τη συνέχεια της ανταπόκρισής τους σαν τη συνέχεια ενός συναρπαστικού σίριαλ!
Μονάχα μια απορία έχω γι’ αυτές τις ανταποκρίσεις και γι΄αυτό το θέαμα που μας εξασφαλίζει κυρίως το αμερικανικό τηλεοπτικό κανάλι CNN. Πώς γίνεται να μη μας δείξουν ως τώρα την πιο ανθρώπινη πλευρά του πολέμου, τα θύματα που έχει προκαλέσει, τη δυστυχία που έχει σπείρει σε χιλιάδες κόσμο; Ελάχιστες τέτοιες σκηνές έχουμε δει, χωρίς πολλές λεπτομέρειες. Μήπως είναι κι αυτό σκόπιμο; Μήπως είναι κι αυτό μέρος του παιγνιδιού; Μήπως, αν, αντί να βλέπουμε απλώς τα αεροπλάνα που εξορμούν και βομβαρδίζουν, τους πυραύλους που εκτοξεύονται και εξουδετερώνουν άλλους πυραύλους, βλέπαμε τους αμάχους να τρέχουν αλλόφρονες από τον τρόμο να προστατευτούν, αν βλέπαμε τα σπίτια των στρατιωτών, όταν στους δικούς τους ανακοινώνεται ότι “ο γιος σας έπεσε υπέρ…” (αλήθεια, υπέρ τίνος λένε;}, τότε ο πόλεμος αυτός θα έπαυε να απλώς θέαμα; Τότε ίσως δεν θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε να πίνουμε απαθείς το ποτό μας μπροστά στην τηλεόραση και κάτι περισσότερο θα κάναμε για να πάψει επιτέλους ο παραλογισμός κι αυτού του πολέμου; Ή μήπως πάλι ό,τι και να κάνουμε είμαστε ανίσχυροι (κι ας είμαστε η πλειοψηφία της ανθρωπότητας) μπροστά στους λίγους παρανοϊκούς που αιματοκυλούνε κάθε λίγο τον κόσμο ; Η ιστορία της Ανθρωπότητας ως τώρα δυστυχώς σ’αυτό το θλιβερό συμπέρασμα μας οδηγεί.
Τέλειωνα το περασμένο άρθρο με την εναπόθεση κάποιας αισιοδοξίας στην ελπίδα για ένα καλύτερο άρθρο. Σήμερα, μετά από δυο εβδομάδες σχεδόν πολέμου που ακόμα δε φαίνεται το τέλος του, ούτε αυτή την αμυδρή αισιοδοξία δεν μπορώ να εκφράσω.
No comments:
Post a Comment